Geluidbelasting
Van Luchtnieuws.nl
Inhoud |
[bewerken] Inleiding
[bewerken] Geluidbelasting, hinder en dosismaten
De geluidbelasting is een maat voor het geluidniveau. Voor de geluidbelasting zijn verschillende soorten maten voor de dosis aan geluid die men ontvangt. Dit worden dosismaten genoemd. Er is veel onderzoek gedaan naar de relatie tussen de geluidhinder en de soort dosismaat. Men probeert de dosismaat te vinden die de geluidhinder het beste voorspeld. Een lastig punt daarbij is dat de geluidhinder bepaald wordt door de toonhoogte of frequentie van het geluid, de hoogte van het geluidniveau, de duur van het geluid maar ook de geluidpieken. Ook de periode van de dag waarin het geluid er is speelt een rol. Lawaai ´s nachts is bijvoorbeeld hinderlijker dan overdag.
[bewerken] Frequentiegevoeligheid van het oor
In de eerste plaats wordt in vrijwel alle dosismaten rekening gehouden met de frequentiegevoeligheid van het menselijk oor. Het menselijk oor blijkt het meest gevoelig voor geluiden rond de 1000 Hz. Geluiden met een lage frequentie of erg hoge frequentie horen we minder of zelfs helemaal niet. Door het geluid met een frequentiefilter te bewerken wordt de gevoeligheid van het oor meegewogen. Bij 'normale' geluidniveaus geldt hierbij het A-filter. Geluidbelastingen worden daarom normaliter uitgedrukt in dB(A). Bij vrij hoge geluidniveaus moet eigenlijk een ander filter dan het A-filter worden gebruikt omdat het menselijk oor dan ook anders 'filtert'. Dit zou het complexer maken en daarom wordt hiervan afgezien. Alle dosismaten zijn daarom gebaseerd op het A-filter.
[bewerken] Gemiddelde geluidniveaus
Verder wordt als dosismaat voor de geluidbelasting gekozen voor het gemiddelde geluidniveau over bijvoorbeeld een jaar. Dit wordt ook wel het equivalente geluidniveau genoemd. In het gemiddelde telt het geluidniveau, de geluidduur en de pieken mee. Verder gelden voor de avond en nacht straffactoren, waarmee de extra hinderlijkheid van lawaai in deze perioden is verdisconteerd. Om in sommige gevallen extra bescherming te bieden, gelden in de Wet geluidhinder aangewezen gevallen aparte normen voor bijvoorbeeld de piekniveaus of het geluidniveau in de nacht.
[bewerken] Verschillende dosismaten
Hieronder worden de verschillende dosimaten beschreven. Allereerst wordt ingegaan op de Lday, Levening en Lnight. Dit zijn de equivalente of gemiddelde geluidniveaus in de bijbehorende perioden van het etmaal. De 'L' staat voor 'Level'. Vervolgens worden de etmaalwaarde of Letmaal en de Lden besproken. Dit zijn dosismaten voor het gehele etmaal waarin de Lday, Levening en Lnight zijn verwerkt.
[bewerken] Lday, Levening en Lnight
Lday, Levening en Lnight worden afgekort tot Ld, Le en Ln. Deze maten zijn als volgt gedefinieerd:
Ld: het gemiddelde geluidniveau over de dag (07.00 - 19.00 uur);
Le: het gemiddelde geluidniveau over de avong (19.00 - 23.00 uur);
Ln: het gemiddelde geluidniveau over de nacht (23.00 - 07.00 uur).
Het gemiddelde geluidniveau wordt in dit verband ook wel equivalente geluidniveau genoemd.
Opgemerkt wordt dat voor de Lnight ook aparte normen gelden bij het maken van geluidkaarten en actieplannen volgens de EU-richtlijn omgevingslawaai. De Lnight is daarom apart gedefinieerd in de Wgh. art. 1 waarin wordt verwezen naar bijlage I, onderdeel 2, van richtlijn nr. 2002/49/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 25 juni 2002 inzake de evaluatie en de beheersing van omgevingslawaai (PbEG L 189)
[bewerken] Letmaal (Etmaalwaarde)
Tot 1 januari 2007 was de etmaalwaarde de dosismaat die in de Wet geluidhinder werd gebruikt. Deze is voor weg- en railverkeerslawaai vervangen door de Lden. De etmaalwaarde geldt nog wel voor industrielawaai. Om het onderscheid te maken worden normen in de etmaalwaarde aangeduidt met 'dB(A)' en de Lden-normen in 'dB'.
De etmaalwaarde is de hoogste van de volgende waarden (Wgh, art. 1):
1° Ld;
2° Le + 5 dB(A) (telt niet mee bij wegverkeer);
3° Ln + 10 dB(A).
Voor wegverkeer en spoorwegen worden de jaargemiddelden genomen. Zoals vermeld telt de avondperiode bij wegverkeer niet mee. Bij industrielawaai gaat het om de zogenaamde bedrijfsrepresentatieve situatie. Daarbij tellen de 12 meest lawaaiige dagen niet mee. Het gaat om de zogenoemde 13e dag. PM aanvullen.
[bewerken] Lden
Zoals vermeld is de Lden sinds 1 januari 2007 de dosismaat voor weg- en railverkeersgeluid in de Wet geluidhinder maar geldt voor industrielawaai de etmaalwaarde nog. om het onderscheid te maken wordt voor de Lden de term 'dB' gebruikt en voor de Letmaal de 'dB(A)'. De Lden is uiteraard wel A-gewogen. Dit is alleen in de notatie weggelaten.
De Lden is het tijdsgemiddelde over het etmaal van:
1° Ld;
2° Le + 5 dB(A);
3° Ln + 10 dB(A).
Bron: Wgh., art. 1 waarin verwezen wordt naar bijlage I, onderdeel 1, van richtlijn nr. 2002/49/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 25 juni 2002 inzake de evaluatie en de beheersing van omgevingslawaai (PbEG L 189).
Verschil Letmaal en Lden
Bij de invoering van de Lden is onderzoek gedaan naar het verschil tussen de Letmaal en de Lden-niveaus. Dit onderzoek spitste zich toe op rijkswegen en spoorwegen. Daarbij bleek de Lden gemiddeld 2 dB lager dan de Letmaal-waarde. Om die reden zijn in de Wet geluidhinder alle Letmaal-normen voor weg- en railverkeerslawaai met 2 dB(A) verlaagd om de Lden-normen te krijgen.
In de praktijk bleek dit echter niet op te gaan voor binnenstedelijk wegverkeer. Dit door de avondspits die relatief lawaaiig is en het feit dat deze periode nu wel in de Lden wel meetelt terwijl dat eerder niet zo was voor de Letmaal. Het uiteindelijke gevolg is dat de invoering van de Lden voor binnenstedelijk wegverkeer een normverzwaring heeft betekend.
[bewerken] Uitzonderingen bij de bepaling van Letmaal, Lden en Lnight
Bij de bepaling van zowel de Letmaal als de Lden gelden de volgende uitzonderingen:
1. In afwijking van artikel 1 wordt in deze wet en de daarop berustende bepalingen bij de bepaling van de geluidsbelasting vanwege een industrieterrein, vanwege een weg of vanwege een spoorweg, van de gevel van onderwijsgebouwen en medische kleuterdagverblijven, de waarde van de geluidsbelasting over de periode 19.00-23.00 uur (avond) of de periode 23.00 -
07.00 uur (nacht) buiten beschouwing gelaten voor zover genoemde gebouwen in de betrokken periode niet als zodanig worden gebruikt.
2. In afwijking van artikel 1 wordt in deze wet en de daarop berustende bepalingen bij de bepaling van de geluidsbelasting in dB(A) vanwege een industrieterrein buiten beschouwing gelaten het geluid van windturbines welke duurzame energie opwekken.
Daarnaast geldt voor de Lnight de volgende uitzondering:
3. In deze wet en de daarop berustende bepalingen is de geluidsbelasting Lnight vanwege een industrieterrein, vanwege een weg en vanwege een spoorweg, niet van toepassing ten aanzien van de gevel van onderwijsgebouwen en medische kleuterdagverblijven voor zover genoemde gebouwen in de betrokken periode niet als zodanig worden gebruikt.
Bron: (Wet geluidhinder, artikel 1b)
